Skip to content
Yazı Renkleri
Bulunduğunuz sayfa: Anasayfa arrow Sosyal ve Kültürel Yapı arrow Bizim Sözlük & Yöre Dili
Bizim Sözlük & Yöre Dili
OTLUKBELİ YÖRESİNİN KONUŞMA DİLİ 

            Türk kültürünü geçmiş nesillerden gelecek nesillere taşıyan ana unsur Türk dilidir. Orta Asya’dan başlayıp Anadolu’yu yurt edinene kadar onlarca  savaş yapılıp, bir o kadar da değişik milletlerle etkileşim haline geçilmiştir.Bu etkileşimde dil en çok etkilenen unsur olmuştur.Farklı milletlerden Türkçenin bünyesine uygun kelimeler alınıp işlenmiş ve Türkçeleştirilmiştir. Anadolu, ağız varlığı bakımından bir mozaik alanı andırmaktadır. Batı Oğuzca, Anadolu'da üç Ana Ağız, bir çok ağız, sayılamayacak kadar da alt ağız grubuyla varlığını sürdürmekte ve daha binlerce yıl da sürdürecektir.

 

            Türk dil bilimcileri, Anadolu ağızlarını Güney-Batı, Orta, Doğu, Kuzey-Doğu, Güney-Doğu ve Kastamonu-Zonguldak Ana Ağızları olarak altı gruba ayırırken Erzincan ve Elazığ ağızlarını da Doğu Anadolu Ana Ağız grubunun batı sınırı olarak göstermektedir.

 

            Erzincan ve yöresine ait konuşma ağzı  Doğu, Orta, Batı Ana Ağız Grubu olarak üçe ayrılmış;Otlukbeli- Çayırlı-Tercan Ağız Grubu ile Üzümlü, Erzincan Merkez Ağız Gruplarını Doğu, Refahiye ve Kemah Ağız Gruplarını Orta, Kemaliye ve İliç Ağız Gruplarını Batı Ana Ağız Grubunda yer aldığı  ayrılan yönleri ve zengin örnekleri ile belirtilmiştir.

  Cumhuriyet sonrası öz Türkçe adına bir dil maalesef dallarıın tamaına yakıı budanmıştır.Bu gün Otlukbeli yöresinde kullanılan yerel ağza ait kelimeleri yazabilmek için 29 harfli alfabe yeterli değildir.Yerel kelimeler bölümünde bazı kelimeleri söylendiği gibi yazılamamıştır.

 

Otlukbeli  Ve Yöresi Alt Ağız Grubunun Bazı  Özellikleri

Eski Türkçe'de, Kıpçakça ve Özbekçe'de görülen kapalı "e" sesi Otlukbeli ve yöresi ağızlarında da geniş yer tutmaktadır:

bele, etdük, getdük, yendi (indi), ele, eyle (öyle), heç, heş (hiç), eyi, eşitmiş, zehni (zihni), yeniş (iniş), tespeh (tespih)

 

İnce ünlüler kalınlaşmaktadır: kor (kör), ataş (ateş), barabar (beraber), bahça (bahçe), Aşgala (Aşkale), Nahat (Nihat), vahıt (vakit).

 Dar ünlüler genişletilmektedir: yoharı (yukarı), böyük (büyük), , hökümet, bögün, getmek (gitmek).

 Geniş ünlüler darlaştırılmaktadır: gine (gene)

 Düz ünlüler yuvarlaklaşmaktadır: gadun (kadın), tehlüke, zengün, Fevzü, fabruka, girişdük, galdurduh, şüşe, çevürdük, gidebülür müsen?, atdurmıycam, çalgu (çalgı), bütürmek, çaruh, segürtmek, üçün.

Genellikle yabancı kökenli kelimelerde görülen ses türemesi olayı en az çaba yasası ve Türçe söyleyiş endişesinden ortaya çıkmaktadır. Bu yüzden Otlukbeli   ve yöresi ağızlarında da çok olmasa bile bir çok ünlü türemesi olayı ile karşılaşılmaktadır:

metire, Iramazan, İrecep, ,  ülüzger

      

Otlukbeli ve yörelerinde Kullanılan Alt Ağız Grubunun bazı örnek Kelimeleri 

aba anne god yarım tenekelik ölçü birimi
ağbun büyük baş hayvan dışkışı gudu küçük güveç
ağulu gegercim yeşil kertenkele guduk yavru köpek
ağuz ineğin doğum sonrası ilk sütünün mayalanması guluf kulübe
anık ekmek çeşidi gumbuz yumruk
arustağ tavan gurççuk böbrek
avara adi olan mal ğecil olmak mahçup olmak
basma hayvan gübresinin tezek yapımı için dağıtılması ğeflenmek korkuyla ürpermek
bayağtan biraz önce ğeler büyük çuval
bıldır geçen yıl ğeşe büyük çuval
bibi hala Ğevermek Bırakmak
bigelek büyük sinek ğıbar küçük
bişi hamurun yağda kızartılası ğınığ sümük
boğızli obur ğiç ineğin doğum sonrası ilk sütü
cakkul : zincirli iki ucuna kova takılan uzun çubuk ğozan nadasa bırakılan tarla
cırbıt göz çapağı hargos tarladaki sürüm esnasında oluşan uyuntu
cil keskin olup dayanıklı bir ot cinsı harmutlamak ılıklaştırmak
çakkul Omuzda su taşımak için kullanılan araç haros ekilmeyen yer
çalmak dayat atmak helki kova
dal sırt hogal damın kenar kısmı
dastar hamurun üstüne örtülen örtü högeç 1 yaşındai koç
den buğdayın kabuğu çıkmış hali ilava iftira
dığa hakaret olarak çocuk kağmut tarlada yetişen yumru şeklinde yenilen bitki
dırcık yavru hayvanların zıplaması kalak kule şeklinde tezek yığınağı
dolukmak ağlayacak olmak kalmak büyük gözlü elek
egiş tandır işlerinde kullanılan bir ucu kanca diğer tarafı düz olan alet kaluk ayakkabı
eze teyze kan açhanede giriş bölümünün deki raf
ferik genç tavuk kartol patates
fıstıklamak çifte atmak kem cilden yapılan ip
gab ağaçtan yapılan inek bağlama aracı kerme koyun dışkısından yapılan yakacak
gaçık başı sarmalayalarak örtme kerti bayat
gada ağabey kesme yağlı ekmek çeşidi
gadak manda yavrusu kındır Yuvarlak
gagala ortası delik ekmek kırkır serçe
galungo gelincik kırman yuvarlağa benzer
gandara hark içine yapılan set kıtlamak ısırmak
gavar hark içine yapılan set koko ücü
gıdık yavru keçi korkösü köstebek
gıdık çene korut erkek keçi
gıldık koyun dışkısı koyak dağın yamacı
gındıra keskin olup dayanıklı bir ot cinsı koz koyun barınağı
gındırlanmak yuvarlanmak kukul bere
 

Yorumlar 

 
0 #1 jknhkjlemre bas 14-11-2011 13:11
:lol:
 
 
+2 #2 çok garipyasemin 21-11-2011 22:27
bu yörenin kelimeleri cidden çok garip bu kelimeleri sözlük haline çevirip oraya geldiğimde yanımda taşımalıyım
 

DERNEK BRİFİNGİ

DERNEK BRİFİNGİ

Facebook Adresimiz

Okuyucu Yorumları

GENEL BİLGİLER

Otlukbeli'ni Tanıyalım

Tarihçe

Coğrafi Yapı

Otlukbeli Savaşı

Otlukbeli Gölü

Dernek Faaliyetlerimiz

Hesap Numaralarımız

Gülelim Eğlenelim

Derneklerimiz

KÖYLERİMİZ
----------------------------
Ağamçağam
----------------------------
Boğazlı
----------------------------
Karadivan
----------------------------
Küçük Otlukbeli
----------------------------
Ördekhacı
----------------------------
Söğütlü
----------------------------
Umurlu
----------------------------
Avcıçayırı
----------------------------
Yeşilbük
----------------------------
Yeniköy
----------------------------
     Köylerimiz için
   Temsilci Aranıyor
Lütfen irtibata geçiniz

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Son Yazılan Mesaj
söğütlü sevdesı
otlukbeli ve söğütlü köyü cok güzel şimd
Ziyaretçi Defteri - Görüşleriniz bizim için değerlidir...

Üye Girişi

Üye Girişi

SİTE YAYIN İLKELERİ

 1. Bu internet sitesi Otlukbeli Yüksek Öğrenim Derneği'nin resmi yayın organıdır.
 2. Bu sitede yayınlanan tüm materyallerin, resimlerin, yazı, makale, şiir vb. malzemelerin telif hakkı Otlukbeli Yüksek Öğrenim Derneği'ne ait olup izinsiz kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve yayınlanamaz.
 3. Herhangibir siteden bu siteye erişmek için izinsiz bağlantı ve link konulamaz.
4. Bu sitede yayınlanması istenilen her türlü materyal Otlukbeli Yüksek Öğrenim  Derneği Yönetim Kurulu onayıyla yayınlanır.

SİTE TASARIM & PROGRAMLAMA - KDS | COMPETAN Bilgi Teknolojileri | Profesyonel Web Projeleri - Web Tasarım - Hosting - Alan Adı Tescili - Köy Dernek Sitesi - Köy Sitesi - Dernek Sitesi -  - Köy Dernek Web Sitesi - Köy Web Sitesi - Dernek Web Sitesi - Kişisel Web Sitesi - Şirket Web Sitesi - Kişisel Site - Şirket Sitesi - Şahıs Sitesi - Şahıs Web Sitesi